lottery-insights
Ipa Tí Àkókò Ìṣọ̀rọ̀ Ayé Ní Lórí Ìṣọ̀rọ̀ Ajé: Ìwádìí Tó Gbéṣẹ́
Table of Contents
Àbájáde Ìjìnlẹ̀ Ìjìnlẹ̀ Àwọn Ètò Ètò Ìdárayá Ìjọba: Ìwòye Tó Wà Níwọ̀ntúnwọ̀nsì
àwọn lọ́tẹ́tẹ́ tí ìjọba ń ṣètìlẹ̀yìn fún ti di ohun tó ń jẹ́ owó ìjọba ní ọ̀pọ̀ àgbègbè, tó ń mú kí wọ́n ta ọ̀pọ̀ mílíọ̀nù owó káàdì lọ́dọọdún. ohun tó ń múni láyọ̀ ni pé: àwọn tó ń ṣe ìdárayá máa ń fi owó kékeré kan lówó lọ́wọ́ kí wọ́n lè rí ìyípadà tó wáyé, nígbà tí ìjọba sì ń gba owó tó máa ń wọlé tó máa ń náwó fún àwọn ètò tó ń dá lórí ètò ìjìnlẹ̀, irú bí ètò ìkọ́nilẹ́kọ̀ọ́, ètò ìkànnì, tàbí ètò àjọlò. síbẹ̀, lábẹ́ ìṣẹ́ tó dà bíi pé ó rọrùn yìí, ó wà àwọn ohun tó ń fa ọ̀pọ̀ ìṣòro tó ń jẹ́ kí wọ́n lè ṣàyẹ̀wò wọn dáadáa. àwọn tó ń ṣe ẹ̀yìn owó náà ń tẹnu mọ́ àwọn ìyípadà tó ń wọlé àti àǹfààní tí àwọn èèyàn ń ṣe fúnni, nígbà táwọn tó ń ṣe lámèyítọ́ fi hàn pé owó orí àti iye owó tí wọ́
Bí Àwọn Àwòrán Ìṣèré Ṣe Ń Ṣíṣèré àti Bí Wọ́n Ṣe Ń pín owó
Awọn lotiri ṣiṣẹ nipasẹ awoṣe ti o rọrun: awọn tita tiketi ni a ṣepọ, apakan kan ni a pada bi awọn ẹbun, ipin kan bo awọn idiyele iṣiṣẹ, ati iyokù di ere fun ijọba ti o ṣe alabapin. Ni apapọ, awọn lotiri ipinlẹ pada nipa 5060% ti awọn tita si awọn ẹrọ orin bi awọn ẹbun. Awọn idiyele iṣakoso ati titaja nlo to 1015%, fifun awọn iyokù 2535% bi owo oya alaini fun awọn isunawo gbangba. Iyi owo-wiwọle yii le jẹ pataki. Fun apẹẹrẹ, awọn owo-wiwọle lotiri apapọ ni gbogbo awọn ipinlẹ AMẸRIKA kọja $ 25 bilionu ni ọdun kan, ṣiṣe awọn lotiri orisun pataki ti iṣelọpọ iṣelọpọ fun awọn ijọba ipinlẹ. Lati fi eyi si oju opo, iyẹn ṣe ariyanjiyan pẹlu isunawo ipinlẹ gbogbo awọn ipinlẹ diẹ sii.
Awọn ikọkọ ti o yatọ si nipasẹ aṣẹ. Awọn tiketi fifọ lẹsẹkẹsẹ maa n pada ipinle kan ti o kere ju awọn ere ti o nṣiṣẹ jackpot bi Powerball, nitori awọn fifọ-ọwọ ti o ni awọn idiyele iṣelọpọ ati awọn iṣẹ-ṣiṣe ti o ga julọ. Awọn ipinlẹ kan, gẹgẹbi Texas, ti ṣe idanwo pẹlu awọn ere ifura ti o ga julọ, ti o ni awọn anfani kekere ti o pada bi 45% ti awọn tita, fi ipinle silẹ ipinle ti o tobi. Awọn miiran, bii United Kingdom, paṣẹ isanwo ẹbun ti o kere ju 50%. Awọn aṣayan iṣelọpọ wọnyi ni ipa taara lori iye owo-wiwọle ti n ṣan si awọn apoti gbangba ati iye ti awọn ẹrọ orin n padanu daradara.
Àwọn Àtúnṣe Ìpínlẹ̀ àti Ìfòyemọ̀
Ọna ti a fi n pin awọn owo lotiri yatọ si pupọ. Awọn ipinlẹ kan ṣe ipinnu awọn owo-wiwọle fun idi kan pato, gẹgẹbi ẹkọ tabi awọn iṣẹ agbalagba, lakoko ti awọn miiran fi owo-wiwọle sinu apoti gbogbogbo kan. Iyatọ ti awọn ifipamọ wọnyi ni ipa lori igbẹkẹle ati ikopa ti gbogbo eniyan. Nigbati awọn oludibo ba mọ pe awọn owo lotiri taara ṣe atilẹyin fun awọn ile-iwe tabi awọn aaye, wọn le wo rira tiketi bi ọrẹ ti o fẹrẹ si rere gbogbo eniyan. Sibẹsibẹ, iwadi lati Ile-iṣẹ Iṣowo Iṣowo ṣe akiyesi pe ifipamọ le jẹ aṣiṣe, bi awọn ipinlẹ nigbagbogbo ṣe dinku awọn owo-wiwọle miiran si eto ti a pinnu, ti n rọpo owo-wiwọle ibile pẹlu owo-wiwọle lotiri dipo dipo afikun rẹ. Ipa yii n ba ipa ti o ni owo-owo jẹ ki o si le ṣẹda ẹtan owo-owo nibiti awọn ara ilu gba pe wọn n gba awọn iṣẹ diẹ sii ju ti wọn jẹ gangan.
Àwọn Ohun Tó Ń Mú Kí Ìnáwó Tó Ń Ṣèèyàn Ń Rí Lọ́wọ́ Lọ́tẹ́ẹ̀tì Pọ̀ Sí I
Awọn owo lotiri le ṣe iwuri awọn eto-ọrọ agbegbe nipasẹ awọn ikanni pupọ kọja idoko-owo taara ti awọn iṣẹ gbangba. Nigbati awọn ipinlẹ ba nlo owo lotiri ni awọn iṣẹ-ilu oluwo bii awọn ile-iwe, awọn ile-iwe iwe, tabi ọkọ irin-ajo, awọn inawo n ṣẹda awọn iṣẹ ikole ati ṣe atilẹyin awọn olupese agbegbe. Ipa itẹpọ lati awọn idoko-owo wọnyi n ṣan nipasẹ eto-ọrọ agbegbe. Awọn oṣiṣẹ ikole nlo awọn owo-ori wọn ni awọn iṣowo ti o sunmọ, ati pe awọn amayederun ti o dara julọ le fa awọn idoko-owo aladani. Pẹlupẹlu, awọn eto ti o ni idoko-owo nipasẹ awọn owo lotiri bi awọn sikolashipu ile-ẹkọ giga tabi iranlọwọ ile-iwe le mu iṣuna eniyan pọ si ati iṣuna igba pipẹ. Iwadi kan nipasẹ awọn ile-iṣẹ ti o ni oye ti awọn eto-ẹkọ-ẹkọ ti o ni oye ti o ga julọ ti ṣayẹwo awọn abajade ẹkọ ti awọn eto-ẹkọ lotiri ati rii awọn ipa rere ti o kere si kikọ lori kikọkọ, paapaa awọn ọmọ ile-iwe giga ati awọn
Ìdáleṣe Àwọn Iṣẹ́ Nínú Iṣẹ́ Ìta àti Ìṣàkóso
Awọn iṣẹ lotiri funrararẹ nlo agbara oṣiṣẹ ti o ni idanimọ. Awọn igbimọ lotiri ipinlẹ nlo awọn alakoso, awọn onijaja, ati awọn oniroyin. Awọn onijaja pẹlu awọn ile itaja itura, awọn ọja nla, ati awọn ibudo epo ṣowo awọn igbimọ lori tita tiketi, eyiti o maa n ṣe apakan ti owo-wiwọle wọn. Ni ọpọlọpọ awọn ipinlẹ, awọn tita lotiri pese iṣan owo-wiwọle ti o fẹsẹ duro fun awọn iṣowo kekere, paapaa ni awọn agbegbe igberiko nibiti awọn awakọ ijabọ miiran le jẹ opin. Ipa ti o pọju lati ọdọ awọn oṣiṣẹ wọnyi ati awọn onijaja ti nlo owo-wiwọle wọn ni agbegbe tun mu ipa aje pọ si. Fun apẹẹrẹ, ijabọ 2022 lati Lotiri California ṣe iṣiro pe nẹtiwọki titaja rẹ ṣe atilẹyin awọn iṣẹ 23,000 ni ipinlẹ, laisi ka awọn iṣẹ alaibikita ti o ṣẹda nipasẹ awọn rira olupese ati awọn inawo alabara.
Ipa Tí Ìṣanṣe Ń Ní lórí Ìrìn Àjò àti Ìnàjú
àwọn tó ń wá láti àwọn ìpínlẹ̀ tí kò báà jẹ́ ti lọ́tẹ́tẹ́ lè lọ ra tikẹ́, kí wọ́n sì dúró ní àwọn ibùdó epo, ilé oúnjẹ àti ilé ìtura tó wà ládùúgbò. bó tilẹ̀ jẹ́ pé ipa yìí máa ń wáyé ní àsìkò kan, ó ń fa ìnáwó tó máa ń pẹ́ sí i nínú ètò ọ̀rọ̀ ajé tó wà ládùúgbò. àwọn ìpínlẹ̀ kan, bíi ìpínlẹ̀ new hampshire àti ìpínlẹ̀ oregon, ti lo àwọn lọ́tẹ́tẹ́ wọn láti fa àwọn àlejò lọ sí àwọn àgbègbè ààlàfo, tí wọ́n sì ń bá àwọn ìgbìmọ̀ tó ń ṣètò ìrìn àjò àti eré ìtura ṣòwò.
Bí Ìpín Ìtẹ́wọ́ Lótì Ṣe Ń Yí Ìyọrísí Pa Dà
Ọkan ninu awọn ẹri ti o wa ni lile julọ ti awọn lotiri ni pe wọn ṣiṣẹ bi owo-ori ti o ni ipadabọ. Iwadi gbooro fihan pe awọn ile ti o ni owo-ori kekere nlo ipin nla ti owo-ori wọn lori awọn tiketi lotiri ju awọn ile ti o ni owo-ori giga lọ. A ṣe itupalẹ 2019 nipasẹ Ile-iṣẹ Brookings ti rii pe awọn eniyan ti o ni owo-ori ti o kere ju $ 30,000 fun ọdun kan nlo apapọ 2.5% ti owo-ori wọn lori awọn tiketi lotiri, ni akawe si 0.5% fun awọn ti o ni owo-ori ti o ju $ 100,000 lọ. Iyatọ yii n mu awọn ifiyesi iṣọkan: awọn eniyan ti o kere julọ ni anfani lati padanu owo jẹ awọn ti o ni ẹrù ti o pọju ti owo-ori lotiri. Iyatọ jẹ paapaa lagbara nigbati o ba ro pe awọn owo-ori lotiri jẹ ti ara ẹni ti o fẹlẹkokoko lati ra tiketi kankoko ṣugbọn awọn ifosiwewe ti ara ẹni bii density, ipo titaja, ati titẹsi ipolowo awujọpọ le
Ìwà Ìṣòro àti Ìtàn Ìṣàkóso
Loto titaja nigbagbogbo tẹnumọ awọn aye iyipada agbara ti a jackpot, ti nlo si awọn imọ biases bi awọn ti wa ni heuristic ati optimism bias. Awọn ẹrọ orin le ju wọn anfani ti win ati subestimate awọn gun-igba ti o reti àdánù. yi ni ko accidental; lottery ipolowo ti wa ni apẹrẹ lati gbe igbega ati iwuri si repeat rira. nigba ti awọn ẹni kọọkan ni ẹtọ lati ṣe awọn oniwe-ara awọn yiyan, awọn ipinle ká ìyínisà ninu igbega kan ọja ti o disproportionately ipalara kekere owo-ori awujo gbe soke awọn ethical ibeere. ni afikun, awọn dide ti awọn oni-nọmba lottery pẹpẹ ti o gba awọn ẹrọ orin lati ra tiketi nipasẹ mobile apps ti o ti ṣe rọrun lati mu impulsively, ti o le mu awọn ti o ni agbara ti o ti nfa awọn ilana ti inawo laarin awọn ti o ni ipalara olugbe.
Àwọn Ohun Tó Ń Ṣẹlẹ̀ fún Ìdáàbòbò Àwọn Èèyàn: Ìwọ̀nba, Ìṣekúṣe àti Ìwà Ọ̀daràn
Yato si awọn owo-ipinmi, awọn lotteries fi awọn owo-ori awujọ ti o ṣe iwọn. Ere ere ti o ni iṣoro kan to to to 12% ti olugbe agbalagba, ati awọn ere lotteries paapa awọn ere ti o ni ifọwọkan lẹsẹkẹsẹ ati awọn ere ojoojumọ jẹ idi pataki ti awọn ipalara ti o jọmọ ere. Awọn idiyele pẹlu awọn ifilọlẹ ifilọlẹ, awọn oṣuwọn ikọsilẹ, ati iwa ọdaran. Iwadi kan ninu iwe iroyin FLT: 0 Addiction: 1 ṣalaye pe gbogbo awọn oṣere ti o ni arun ti o ni ipalara ni ayika $ 5,000 ati $ 10,000 fun ọdun kan ni iṣelọpọ ti o padanu, gbese, ati awọn iṣẹ abáni-ara. Awọn eto itọju ti ijọba, nigbagbogbo ni atilẹyin apakan nipasẹ awọn owo-ori lotiri, ṣe iranlọwọ lati dinku awọn idiyele wọnyi, ṣugbọn ipa apapọ ti o pọju ṣi jẹ idanilara fun ọpọlọpọ awọn ẹni kọọkan ati awọn agbegbe wọn. Gẹgẹbi Igbimọ ti Awọn Iṣakoso Iṣowo ti Ilẹ-ilẹ-ilẹ NFLT: 1, igbesi aye ti oṣere ti iṣoro kan
Ipa Tó Ní Lórí Àwọn Òwò Àdúgbò àti Àwọn Agbegbe
Ni awọn agbegbe pẹlu igbẹkẹle ti awọn onijaja lotiri ti o ga, iṣọkan awọn anfani ayo le yi awọn awoṣe inawo pada. Owo ti a lo lori awọn tiketi lotiri jẹ owo ti a ko lo lori awọn ohun elo ounjẹ, iyọọda, tabi awọn ohun pataki miiran. Awọn iṣowo agbegbe ti ko ta awọn ọja lotiri le ni iriri ijabọ ti o dinku. Ni idakeji, awọn onijaja ti o gbẹkẹle awọn iṣẹ-ṣiṣe lotiri le dojuko aiṣedede ti awọn tita ba dinku. Ipa net lori ilera iṣowo kekere jẹ idapọ ati ti o da lori ipo. Iwadi 2020 lati Ile-ẹkọ giga ti Alabama ṣayẹwo data ti iṣiro ati rii pe igbẹkẹle ti awọn onijaja lotiri ti o ga ni ibatan pẹlu awọn oṣuwọn ipamọ agbegbe kekere ati awọn oṣuwọn ti o ga julọ ti gbese ti ko ni aabo. Sibẹsibẹ, ni awọn agbegbe ti o wa diẹ ninu awọn aṣayan idanilaraya miiran, lotiri le ṣiṣẹ bi aaye ipade awujọ, ti n ṣe iwuri ibaraẹnisọrọ agbegbe ti o ṣe anfani awọn ile itaja.
Ìwádìí Tó Wà Nípa Ìfiwéra: California, New York, Florida àti United Kingdom
Bí a bá ṣàyẹ̀wò àwọn àgbègbè tí kò lẹ́tọ̀ọ́ sí, a óò rí bí àwọn ètò ìṣòwò tó ń rí owó lọ́tẹ́lì gbà àti ètò ìṣòwò tó ń gbé àdúgbò ṣe ń bára wọn lò.
Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá Ìkápá
Lati igba ti a ti bẹrẹ ni 1984, Lotiri California ti ṣe alabapin lori $ 40 bilionu si eto ẹkọ gbogbogbo. Sibẹsibẹ, nitori ipinlẹ nlo awọn owo lotiri lati ṣe afikun dipo dipo ti o rọpo awọn isuna ẹkọ ti o wa tẹlẹ, awọn alaworan jiyan pe awọn owo-wiwọle afikun ko ti mu ki alekun ti o pọ si ni owo-wiwọle fun ọmọ-iwe kọọkan. Ni afikun, igbẹkẹle lotiri lori awọn ere ti o ga julọ ti Powerball ati Mega Millions ṣẹda aiṣedede owo-wiwọle, ṣiṣe rẹ orisun ti ko gbẹkẹle fun eto ẹkọ igba pipẹ. Ni ọdun 2022, lotiri California ti ṣe iṣelọpọ $ 2.1 bilionu ni owo-wiwọle, ṣugbọn nọmba yẹn ṣii nipasẹ to 15% lati ọdun si ọdun nitori awọn iyipo jackpot.
Ìdárò Ìdárò Ìdárò New York
New York n ṣiṣẹ ọkan ninu awọn lotiri ipinlẹ ti o tobi julọ, ti o fi owo-wiwọle si eto-ẹkọ. Ni ọdun owo 2023, lotiri naa ti ṣe iṣelọpọ diẹ sii ju $ 3.5 bilionu ni owo-wiwọle. sibẹsibẹ ijabọ 2021 lati ọdọ olutọju ipinlẹ ti rii pe owo-wiwọle lotiri ko ṣe idiwọ awọn idinku si awọn eto ẹkọ miiran lakoko awọn aini isuna. Lotiri naa tun dojuko idije lati ọdọ awọn ipinlẹ aladugbo pẹlu awọn ere ti ara wọn, eyiti o yori si tita awọn ere iṣọn ti o mu awọn iwa ere idanilaraya iṣoro siwaju sii. New York ti gbiyanju lati dinku ipalara awujọ nipa fifi owo-wiwọle awọn iṣẹ afẹsodi nipasẹ lotiri, ti n pin awọn to to milionu 5 ni ọdun kọọkan kere ju 0.2% ti iye owo-wiwọle lotiri lapapọ.
Ìdárò Ìdárò Florida
lọ́tẹ́tẹ́lẹ̀ lọ́tẹ́lẹ̀ tó wà ní florida, tí wọ́n dá sílẹ̀ lọ́dún 1988, ti ṣètìlẹ́yìn fún ètò ìtìlẹ́yìn bright futures, èyí tó ti ran àwọn ọmọ iléèwé tó ń lọ sí kọ́lẹ́jù lọ́wọ́. ìkìlọ̀ tí ìwé ìtìlẹ́lẹ̀ náà ní ti mú kí àwòrán gbogbo ènìyàn tó ń lọ́tẹ́lẹ̀ lọ́tẹ́lẹ̀ pọ̀ sí i. àmọ́, ìwádìí kan ti ọdún 2018 fi hàn pé àwọn tí wọ́n ń ta títìlẹ̀lẹ̀ lọtẹ́lẹ̀ ló pọ̀ jù nínú àwọn kọ̀ǹpútà tí wọ́n ní owó tó tó dín kù, àti pé ètò bright futures ń ṣe àwọn ọmọ iléèwé tó ní owó tó tó pọ̀ jù lọ láǹfààní tó pọ̀ jù lọ tí wọ́n sì ń gba àmì ìdánwò tí wọ́n fẹ́n. nítorí náà, ì pínyàǹgbà àwọn àǹfààní lè máà bá ẹrù ìnáwó náà mu. àìríra yìí lè mú kí àwọn tó ń san owó tó pọ̀ jù lọ́ pọ̀ jù lọ
Àkókò Ìdárò Orílẹ̀-Èdè United Kingdom
Awọn apẹẹrẹ kariaye nfunni ni awọn oye afikun. Awọn UK National Lottery, ti a ṣe ifilọlẹ ni 1994, n funni ni 28% ti awọn owo-wiwọle tiketi si Good Causes (awọn iṣẹ-iṣere, ogún, ere idaraya, ati awọn iṣẹ agbegbe). Ko dabi ọpọlọpọ awọn lotiri AMẸRIKA, awoṣe UK ṣafihan ni kedere ọpọlọpọ awọn iṣẹ akanṣe dipo agbegbe kan, ati awọn ara ti o ni ominira pin awọn ẹbun. Isakoso yii ti mu ilọsiwaju si ifarahan ati igbẹkẹle ti gbogbo eniyan. Sibẹsibẹ, UK tun ni awọn iṣoro ti iranti: ijabọ 2019 nipasẹ Ile-iṣẹ fun Awọn ijinlẹ Iṣowo rii pe awọn idile ti o kere julọ ti awọn idile wọn lo ipin ti owo-wiwọle wọn lori lotiri, botilẹjẹpe awọn iye ti o kere ju ni AMẸRIKA. UK tun ti ṣe ilana ipolowo ti o muna, pẹlu idinamọda lori ipolowo lotiri lakoko awọn eto tẹlifisiọnu ti awọn ọmọde.
Àwọn Àbá Tó Wà Nípa Ìgbìmọ̀ Olùdarí àti Ìyípadà
Níwọ̀n bí àwọn ètò ìṣèlú ti ń ṣe àtúnṣe sí àwọn ohun tí wọ́n ń ṣe, àwọn tó ń ṣe ìpinnu ń dojú kọ àwọn ìpinnu tó ṣòro láti ṣe nígbà tí wọ́n bá ń ṣe ètò àdánáyé.
- Awọn ìfòyemòye ti o pọju: Ṣíṣe ìsọfúnni kedere nípa bí a ṣe ń ná owó lọ́tẹ́tẹ́ àti bí wọ́n ṣe ń bá àpapọ̀ owó tó gbòòrò pàjáwìrì lò lè mú kí ìsọfúnni tó wà fún gbogbo ènìyàn túbọ̀ dára sí i. Àtẹ́rí àtọkànwá àti ìròyìn àtọkànwá ti ìjọba lè ran àwọn olùbò lọ́wọ́ láti lóye ipa gidi tí owó tó ń wọlé látinú lọ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́ lè ní.
- Ṣiṣeto ipolowo: Awọn ihamọ lori titaja ti n ṣojukọ awọn olugbe ti o ni owo-ori kekere tabi ti o ni ipalara le dinku ikopa ti o pada. Awọn apẹẹrẹ pẹlu idinamọ awọn ipolowo lotiri ni awọn media kan tabi opin lilo awọn ifiranṣẹ optimism bias ti o dinku awọn aye lati padanu.
- Ṣiṣowo itọju afẹsodi: Ṣiṣowo ipinle kan ti awọn owo-wiwọle lọta si awọn eto ayo iṣoro jẹ igbese ti o wọpọ ṣugbọn nigbagbogbo ko to; fifi awọn ifipamọ wọnyi pọ si le ṣe afihan awọn idiyele awujọ daradara. Awọn ipinlẹ kan, bii Pennsylvania, ti ṣe ifarabalẹ 1% ti awọn owo-wiwọle lọta si awọn iṣẹ afẹsodi, ṣugbọn awọn amoye ṣe iṣeduro o kere ju 23% ti o da lori awọn idiyele awujọ ti a ṣe iṣiro.
- Ṣiṣiro ifiṣootọ: Ṣiṣiro kuro ninu ifiṣootọ ti o muna si si awọn ọrẹ owo gbogbogbo le gba laaye fun pinpin ti o munadoko ti awọn orisun, fifipamọ ipa iyipada ti o din awọn anfani ti o ni.
Ipa Àwọn Oríṣun àwòrán, Iṣowo
àwọn onímọ̀ nípa ọrọ̀ ajé kan sọ pé ìfọkànsìn lọ́tẹ́tẹ́ ló ń fa ìkùdíẹ̀-káàtó tó gbòde kan táwọn ìpínlẹ̀ ń ṣe láti gba àwọn ètò orí tó ń tẹ̀ síwájú. bí àwọn ìpínlẹ̀ bá nílò owó tó pọ̀ sí i fún ilé ẹ̀kọ́ tàbí àwọn ilé iṣẹ́ ìkọ́lé, ọ̀nà tó ṣe tààràtà tó sì bójú mu jù lọ ni láti mú kí owó orí wọlé fún àwọn ilé ẹ̀kọ́ tàbí àwọn ilé ẹ̀kọ́ wọlé sí i, tàbí kí wọ́n fi owó orí tó pọ̀ sí i lélò. àmọ́, irú àwọn àyípadà bẹ́ẹ̀ ń dojú kọ àtakò òṣèlú, èyí tó ń mú kí lọ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́tẹ́
Ìpinnu Tó Ṣe Pàtàkì: Bá A Ṣe Lè Ní Ìwọ̀ntúnwọ̀nsì Tó Tọ́
àwọn àpapọ̀ ló ń fa ìnira owó lórí àwọn ẹni tó ní ìnáwó tó kéré, wọ́n ń fa ìṣòro àti ìnira owó, wọ́n sì ń mú kí ìnira wọlé sí àwọn àpapọ̀ ìjọba. iṣẹ́ àwọn àwùjọ ni láti gbé àwọn nǹkan wọ̀nyí yẹ̀ wò dáadáa, láti gbé àwọn ààbò kalẹ̀ láti dáàbò bo àwọn èèyàn tó ní ìdààmú ọkàn, àti láti rí i dájú pé àwọn tó ń rí owó gbà látinú àpapọ̀ náà ń lo àwọn àpapọ̀ owó tó ń wọlé fún àwọn ẹni tó ní ìnáwó tó kéré.
bí ìyípadà ti ìkọ́lé bá ṣe ń wáyé pẹ̀lú ìlọsíwájú ìkọ́lé orí ayelujara àti ìkọ́lé ìdárayá, àwọn ẹ̀kọ́ tó wà nínú ìwádìí nípa ìkọ́lé ló ṣì jẹ́ pàtàkì. àwọn olùṣèlú ní láti wà lójúfò nípa bí ìkọ́lé tí ìjọba ń ṣètìlẹ́yìn fún ṣe ń ṣe ní ẹ̀yà méjì tó ń wọlé fún ìkọ́lé owó tó ń wọlé fún wọn, kí wọ́n sì máa dáàbò bo ara wọn kúrò nínú ewu tó ń jẹ́ ti ètò ìṣúnná àti ìṣúnná. ìwádìí tó ń bọ̀ yẹ kí ó dá lórí fífi àbájáde ìkọ́lé náà sí i ní àárín àwọn àwùjọ tó ń gbé ìṣòwò àti ìṣúnná-ajé tó yàtọ̀ síra, àti lórí bí àwọn ètò ìníjẹ́lé tó ń ṣe bí ètò àfi ara ẹni pamọ́ àti ìkìlọ́ tó ń ṣe ní ibi tí wọ́n ti ń ta àwọn nǹkan sí. àwọn ètò ìṣúnná-ajé tó wà ládùúgbò yẹ kí wọ́n máa ṣe àwọn ìlànà tó ń mú kí owó